Uznawanie kwalifikacji zawodowych nabytych w UE

Data publikacji: , zmodyfikowano: 2014/06/21


Tłumacz przysięgły-egzamin
Jak zdać egzamin na tłumacza przysięgłego?

W Polsce tłumacz przysięgły jest zawodem regulowanym, czyli jego wykonywanie jest związane z koniecznością spełnienia wymogów określonych w przepisach prawnych. Aby zostać tłumaczem przysięgłym trzeba spełnić wymogi zawarte w Ustawie o zawodzie tłumacza przysięgłego, czyli między innymi zdać egzamin. Dla osób, które uzyskały kwalifikacje do wykonywania tego zawodu w innym kraju należącym do Unii Europejskiej, EFTA albo Konfederacji Szwajcarskiej, istnieje możliwość ich uznania. Szczegółowo mówi o tym Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie stażu adaptacyjnego i testu umiejętności w toku postępowania o uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego.

Minister Sprawiedliwości podejmuje decyzję o konieczności odbycia stażu adaptacyjnego lub podejścia do testu umiejętności; osoba zainteresowana wybiera, czy chce odbyć staż czy przystąpić do testu. Minister określa też czas trwania stażu (który nie może być krótszy niż trzy miesiące). Wyznacza przy tym zakres kwalifikacji, które wymagają uzupełnienia, uwzględniając różnice w wymaganiach kwalifikacyjnych obowiązujących w Polsce i w państwie, w jakim wnioskodawca uzyskał kwalifikacje. Bierze pod uwagę także doświadczenie zawodowe wnioskodawcy, świadectwa, dyplomy i inne dokumenty potwierdzające zdobyte kwalifikacje.

Staż adaptacyjny jest odbywany u tłumacza przysięgłego, który wykonuje swoje obowiązki nieprzerwanie od co najmniej trzech lat. Minister Sprawiedliwości udziela informacji o tłumaczach przysięgłych, którzy mogą być opiekunami stażu adaptacyjnego. Do wniosku o odbycie stażu należy dołączyć zobowiązanie opiekuna do zorganizowania stażu i sprawowania opieki nad wnioskodawcą.

Staż adaptacyjny, który jest odbywany na podstawie umowy cywilnoprawnej, może być wykonywany bezpłatnie lub za wynagrodzeniem. Trzeba jeszcze pamiętać o tym, iż to wnioskodawca ponosi koszty odbywania stażu adaptacyjnego. Przed jego rozpoczęciem koszty wstępnie wylicza opiekun w porozumieniu z organem prowadzącym postępowanie.

Program stażu adaptacyjnego musi być dostosowany indywidualnie do osoby, która taki staż odbywa. Musi uwzględniać kwalifikacje, jakich uzupełnienie uznał za konieczne Minister Sprawiedliwości. Program uwzględnia również konieczność zapoznania wnioskodawcy z zakresem zadań tłumacza przysięgłego, etyką zawodową, statusem prawnym zawodu. Podczas stażu adaptacyjnego wnioskodawca wykonuje tłumaczenia pod nadzorem opiekuna oraz uczestniczy w pozostałych czynnościach wykonywanych przez tłumacza przysięgłego.

Minister Sprawiedliwości wyznacza osobę, która w jego imieniu będzie sprawowała nadzór nad przebiegiem stażu adaptacyjnego, między innymi kontrolowała realizację programu czy warunków odbywania stażu.

Wnioskodawca musi prowadzić dziennik, w którym dokumentuje przebieg stażu. Należy w nim zawrzeć następujące informacje: imię i nazwisko wnioskodawcy oraz opiekuna, datę rozpoczęcia stażu adaptacyjnego, datę złożenia dziennika, tygodniowy wykaz czynności wykonywanych przez wnioskodawcę wraz z datą ich wykonania, musi on być potwierdzony podpisem opiekuna stażu; okresowe oceny dokonane przez opiekuna, podpisane przez niego z datą i miejscem sporządzenia oceny.

Po zakończeniu stażu adaptacyjnego opiekun sporządza pisemne sprawozdanie z jego przebiegu i przekazuje je do organu prowadzącego postępowanie. W ciągu czternastu dni od jego otrzymania zostaje podjęta decyzja, z uwzględnieniem również czynności kontrolnych, o których była mowa wyżej.

Z kolei test umiejętności jest układany indywidualnie dla każdego wnioskodawcy i uwzględnia zakres kwalifikacji, które wymagały uzupełnienia. Składa się on z części pisemnej i ustnej. Część pisemna trwa sto dwadzieścia minut i polega na przetłumaczeniu jednego tekstu z języka polskiego na język obcy i jednego z języka obcego na polski. Na części ustnej jedno zadanie polega na tłumaczeniu konsekutywnym jednego tekstu z polskiego na język obcy, a drugie zadanie to tłumaczenie a vista jednego tekstu z języka obcego na polski.

Jeśli wnioskodawca posiada wymagane w Polsce umiejętności i kwalifikacje do tłumaczenia ustnego, może być zwolniony z części ustnej. Podobnie z tłumaczeniem pisemnym. Wnioskodawca może więc podejść tylko do jednej części egzaminu.